Nar Psikodrama ve Akademi

Zaman Akmıyor: Biz Onun İçinde Değişiyoruz

Zaman her şeyin ilacı mıdır?

Akıp giden günler gerçekten var mı, yoksa biz mi onları var ediyoruz?
Geçmiş ve gelecek diye ayırdığımız şey, zihnimizin bir oyunu olabilir mi?
Zamanı kim yarattı, 24 saate kim karar verdi ve bu sınır gerçekten bize yetiyor mu?

Zaman bir çocuğun büyümesinde mi saklıdır, yoksa yaşlı bir bedenin taşıdığı yıllarda mı?
Ölümde mi doğumda mı gizlidir cevaplar?

Siz de akan zamana üzülüyor musunuz?
Aynaya baktığınızda gözleriniz “yaşlandın” mı diyor, yoksa hâlâ içerideki çocuğu mu görüyorsunuz?

Peki ya zamanı yakalamaya çalışanlar…
Koşarak yetişmeye çalışanlar…
Her yeni başlangıçta zamanı bir kayıp gibi yaşayanlar…

Burada mısınız?

Ben buradayım.
Birlikte, zam-‘AN’ içinde neler olup bittiğini anlamaya çalışalım.

 

Zaman Nasıl Ortaya Çıktı?

Zaman kavramı, insanın doğayı gözlemlemesiyle ortaya çıktı.
Olan biteni merak eden insan; mevsimleri, güneşi, ayı ve döngüleri inceleyerek hayata anlam vermeye çalıştı.

Aslında zaman, ilk hâliyle ölçülen değil fark edilen bir düzendi.
Dünyanın güneşle olan ilişkisine duyulan hayranlık, bu kavramın temelini attı.

Sonra insanın doğayı kontrol etme arzusu devreye girdi:
Güneş saati, su saati, kum saati…

Yerleşik hayat, nüfus artışı, toplumsal dönüşümler, ekonomik ve coğrafi genişleme arzusu…
Tüm bunlar zaman kavramını şekillendirdi.

Ve sonunda biz, 24 saate sığdırıldık.
Geceye ve gündüze, haftalara ve mevsimlere bölündük.
Biyolojik, psikolojik ve sosyal sistemimizin zamana göre işlemesi beklendi.

 

Psikolojik Zaman Algısı

Bizi asıl ilgilendiren ise psikolojik zaman.

Okuduğum bir makalede, çocuklarda zaman algısının daha yavaş; özellikle 40 yaş sonrası bireylerde ise daha hızlı olduğu belirtiliyordu.
Bu durumun nörolojik temelleri olsa da, psikolojik karşılığı büyük ölçüde dopaminle kurduğumuz ilişkiyle bağlantılı.

 

Psikolojik zaman nedir?

  • Depresyonda: Akmaz
  • Kaygıda: Yetmez
  • Mutluyken: Uçar
  • Travmada: Donar

 

Zaman aynı zamandır; ama biz aynı yerde değilizdir.

 

Pazartesi Sendromunun Psikolojik Saati

Pazartesi sendromu yazımda şunu söylemiştim:
“Pazar gününü ailen zamanı nasıl yaşadıysa ve yaşattıysa, senin zamanla kavgan da orada başlar.”

Psikolojik zaman kavramına bu açıdan baktığımızda, pazartesi sendromunun yalnızca bir günle ilgili olmadığını görürüz.
Bu, geçmişten bugüne taşınan bir zamansal deneyimdir.

 

Son Söz

Belki zaman her şeyin ilacı değildir.
Ama zamanla ilişkimizi fark etmek, iyileştirici bir başlangıç olabilir.