Winter Blues nedir, SAD’den farkı ne, nasıl baş edebiliriz?
Güneşin yüzünü daha az gösterdiği, sabahları karanlıkta uyandığımız o uzun kış günlerinde ruh hâlimizin değişmesi oldukça yaygın. Pek çok insan kendini daha durgun, isteksiz ve hüzünlü hissedebiliyor. Peki nerede “normal mevsim geçişi” bitiyor, kış depresyonu başlıyor?
Bazı duygusal dalgalanmalar geçici olur, işlevselliği bozmaz. Buna çoğu zaman Winter Blues adı verilir.
Ama:
İşe ya da okula gitmek zorlaşıyorsa
Günlük bakımınızı ihmal etmeye başladıysanız
Kimseyle görüşmek istemiyorsanız
Hüzün hâli haftalarca sürüyorsa
Bu, artık bir depresyon sinyali olabilir.
Bu noktada devreye Mevsimsel Duygu Durum Bozukluğu (SAD) giriyor. SAD, DSM-5’te yer alan resmî bir psikiyatrik tanıdır ve belirtiler çoğu zaman orta-şiddetlidir.
Güneş ışığı azalıyor → Karanlık saatler artıyor
Karanlık artıyor → Melatonin yükseliyor
Mutluluk hormonu → Serotonin düşüyor
Bu doğal döngü, özellikle:
Majör Depresyon veya Bipolar tanısı olanlarda
Aile öyküsünde depresyon bulunanlarda
İçsel çatışmaları yoğun yaşayan kişilerde
daha belirgin duygu durum değişikliklerine yol açabiliyor.
Bahar aylarında enerji taşan bir insan, kışın içe kapanık ve isteksiz birine dönüşebiliyor.
Ülkemizde uzun süredir kalıcı yaz saati uygulanıyor.
Bu da birçok kişinin:
Hormonal denge, zihinsel enerji ve yaşamdan keyif alma hâli bundan olumsuz etkileniyor. Çünkü biz biyolojik olarak gün ışığıyla senkron yaşayan canlılarız.
24 saatlik muhteşem bir biyolojik ritmimiz var: Sirkadiyen ritim
Güneş doğar, gözümüz açılır. Güneş batar, uyku başlar.
Kırsalda yaşayan insanlar hâlâ bu döngüyü takip ediyor.
Ama şehirlerde…
Yapay ışıklar
Telefon – tablet – bilgisayar ekranları
Yüksek stres
…ritmi bozuyor. Uyku problemleri de buradan çıkıyor.
Hiç “kış depresyonuna girmiş bir çiftçi” duydunuz mu?
Çok nadir. Çünkü güneşle doğup, güneşle uyuyorlar.
1️⃣ Duygularınızı yok saymayın.
Onlar sizin parçanız. Gerekirse destek isteyin.
2️⃣ Doğru değerlendirme şart.
Hafif bir geçiş mi yoksa duygu durum bozukluğu mu? Psikiyatri değerlendirmesi önemlidir.
3️⃣ Yaşam tarzınızı kışa uyarlayın.
Işık, uyku ve hareket: üç temel yapı taşı.
4️⃣ Beslenmenizi gözden geçirin.
Eksik besinler enerji ve duygu durumunu düşürür.
5️⃣ Sosyal temas iyileştirir.
Güvendiğiniz insanlarla vakit geçirmek hormonlarınızı dengeler.
6️⃣ Anda kalmayı destekleyen pratikler ekleyin.
Meditasyon, nefes, farkındalık çalışmaları…
7️⃣ Rutinin gücünü unutmayın.
Rutinler psikolojik güvenlik sağlar ve dengeyi korur.
Kış depresyonu aslında “kışın kendimize iyi bakmayı öğrenmemiz gerektiğinin” güçlü bir hatırlatıcısıdır. Eğer belirtiler uzun sürüyor ve yaşam kaliteniz belirgin şekilde düşüyorsa, profesyonel destek almak en doğru adım olacaktır.
Psk. Danışman / Psikodramatist
Nar Psikodrama ve Akademi Kurucusu
Sinem ÇAVUŞ YILDIRIM
